खोन्दो – 4 जिउ बिखान्थि (Life Processes)
सोंनाय – फरा बिजाबनि, पेज: 95
- मानसिबादि बांजिबख्रिआरि जिबनि अक्सिजेननि गोनांथिखौ सुफुंनो गोसारलानाया (diffusion) मानो थोजासे नङा?
फिनः जों बांदि बां जिबख्रिआरि जिउआरिनिआव सोरगिदिं आबहावाजों सोलेरनि जिबख्रिआ थोंजोङै नांजाबा । बेबादिनो गासै जिबख्रिआ आबहावानिफ्राय गोसारनाय खान्थिजों नांनाय बादियै अक्सिजेन मोननो हाया। बेखायनो जेथो गोनां बां जिबख्रिआरि जिउआरिफोरहा जुनियायै बिदामफोर, आंगोफोर आरो अक्सिजेन लानो हानाय आंगो बिखान्थि थानाया गोनां।
- माबेबा बेसादा गोथां (alive) होनना थिरां खालामनो मा सायख‘मानफोरखौ जों बाहायो।
फिनः खायसे नुजानायै दोरोदनाय, लोर-सोर खालामनाय, बारायनाय, देरनाय-लावनाय एबा नुजायै हिसाबै सोलेराव गुन्द्राफोरनि दोरोदनाय आखुथाइआ (सर्तआ) थांना थानायखौ फोरमायो।
- मोनसे जिबजों मा मा बायजोनि गोथां बेसादफोरा बाहायजायो?
फिन: जिउआरिआ बायजोनिफ्राय नांगौ जानाय गोथां मुवाफोरा जाबाय :
(i) आदार : खामानि मावनायाव जिबख्रिनो गोहो, खनि संख्रि, भिटामिन बायदि होनो थाखाय।
(ii) दै : जिउआव माखासे मुवा दैदेननो, आरो माखासे जाथाय जानो दैनि गोनां।
(iii) अक्सिजेन : हां लानो थाखाय नांगौ।
- जिउ सामलायनो थाखाय नों मा मा बिखान्थिखौ गोनांथार होनना सानो?
फिन: जिउसालायनो नांनाय खान्थिफोर
(i) सुफुंसारनाय (ii) हां लानाय (iii) रोगानाय (iv) सिगारनाय
सोंनाय – फरा बिजाबनि, पेज: 101
- गावनो सुफुंसारनाय आरो मालाइजों सुफुंसारनायनि गेजेराव फारागफोरा मा मा?
फिन :
गावनो सुफुंसारनाय | मालाइजों सुफुंसारनाय |
1. गावनि आदारखौ गावनो सोरां बिजिरख’दानायनि हेफाजाबै बानायो | 1. सोरां बिजिरख’ दानो हाया। |
2. CO2 आरो H2O खौ बायजोनिफ्राय सोबना लायो आरो सानसोरांनि हेफाजाबै शक्टिनि फुंखा हिसाबै दोनथुमो।
| 2. मालाइजों सुफुंसारनाया गावनो जाग्राफोरनिफ्राय थोंजोङै एबा खेंसालियायै लायो। बिसोरो लाइफां एबा जिउआरिखौ गुबुन गुबुन रोखोमै जायो।
|
- सोरां बिजिरख‘दानायनि थाखाय गोनां जानाय मोनफ्रोमबो गोथां बेसादफोरखौ लाइफाङा बबेयाव मोनो?
फिन: गोथां लाइफांनि बिलाइयाव क्ल’रफिलआवनो सोरां बिजिरख’दानाया जाफुङो। बे बिखान्थिनि थाखै नांगौ जानाय गोथां मुवाफोर जेरै – CO2, H2O आरो सोरां शक्टि।
सोरां शक्टिखौ साननिफ्राय, H2O खौ हासिंनिफ्राय रोदानि जोहै सोबनानै आरो CO2 खौ बारमण्डलनिफ्राय बिलाइ गुदुंनि हेफाजाबै सोबना लायो।
- जोंनि बान्दाराव एसिदनि बिफावा मा?
फिन: बान्दारनि बान्दार बिथोबनिफ्राय जिरिनाय हाइड्र’क्लरिक एसिडआ नांनाय बादियै एसिडआरि खालामना पेपसिन एनजाइमखौ सांग्रां जानायाव मदत खालामो। आदाराव थानाय जिउसाखौ फोजोबस्राङो।
- दोगोन एनजाइमनि खामानिआ मा?
फिनः दोगोन एनजाइमफोरा आदाराव थानाय गेदेर (जेथोगोनां) गुन्द्रामानि बिदान्थिफोरखौ सिफायना गोरलै थाथायसिम सोलायहोयो जाहाते बिबुसानि इनजुरा बै गोरलै बिदान्थिफोरखौ सोबखांनो हायो।
- दोगोन जानाय आदारखौ सोबखांनो बिबुसाया माबोरै मावफुङो?
फिनः बिबुसाया आदार नालानि लावसिन बाहागो। बेवहायनो दोगोन जानाय आदारनि गुन्द्राफोरा सोबखां जायो आरो बेफोरखौ थैआ रोगाना सोलेरनि गासै जिबख्रिनो रानना हैयो। बिबुसानि इनजुराव थनजानाय जोबोत उन्दै खायसे आसिबादि बारायदों सोमजियो। बेफोरखौ भिलाइ बुङो। भिलाइनि सिंआरि बाहागोआ सानथ्र’हायि खानायदों नालाफोरजों दाजानाय । भिलाइफोरनि थनथ्र’नाय गोसारनाय जानाय जाहोनाव आदारनि गोरलै बिदान्थिफोरा भिलाइ आरो खानायदों नालाफोनि इनजुरजों सोरखिना गोरलैयै थैनि दाहाराव हाबलाङो।
सोंनाय – फरा बिजाबनि, पेज: 105
- हां लानायनि थाखाय अक्सिजेन आजावनायाव दैयाव थाग्रा जिबआ । बोरियाव थाग्रा जिबनिख्रुइ मा खाबु गोनांसिन?
फिन : दैआव थाग्रा जिबफोरा दैजों गलिना थानाय अक्सिजेनखौ बाहायो। दैआव गलिना थानाय गेसआव अक्सिजेननि गोसाथिआ खम जानायखाय दैआव थाग्रा जिबफोरनि हां लानाया बोरियाव थाग्रा जिबफोरनिख्रुइ गोख्रैसिन । बोरियाव थाग्रा जिबफोरा अक्सिजेन आबु बारमण्डलनिफ्राय अक्सिजेन गेसखौ हां लायो।
- बायदि रोखोमनि जिबफोराव शक्ति जगायनो ग्लुक’जआ मा मा राहाजों अक्सिजाबो?
फिनः गिबि थोरफोआव, गासैबो जिबनि जिबख्रि रनदैआव ग्लुकज गुन्द्रामानि अक्सिजाबनाय जाना पाइरुबिक एसिड सोमजियो। बेबादि बायनानायाव इसेल बिबांनि शक्टि सोमजियो।
बेनि उनाव पाइरुबिक एसिडआ गुबुन गुबुन रोखोमै गुबुन गुबुन जिबिनि बिथिंआव बायस्रानाया जाथावो।
(i) बारजिबि नङै हांलानाय: इष्ट जिबख्रिनि किम्बन (fermentation) जानाय समाव बार गैया बालानो पाइरुबिक एसिडआ बायस्राना इथानल आरो कार्बन-डाइ अक्साइड सोमजियो।
(ii) बार जिबि हांलानाय: बे बादि हां लानायाव अक्सिजेननि हेफाजाबै पाइरुबिक एसिडखौ फुरायै बायस्राहोनाय जायो। बेवहाय गोबां बिबांनि शक्टि उदां जानाय जों लोगोसे कार्बन डाइ अक्साइड आरो दै सोमजियो।
(iii) अक्सिजेननि आंखालाव हां लानाय: माब्लाबा गोब्राब खामानि मावोब्ला एबा गेलेनाय बायदि समाव जोंनि मोदोम गेहेनाव अक्सिजेननि आंखालाव बे बादि हांलानाया जायो। बे हांलानायाव पाइरुबिक एसिडआ इसे बिबांनि शक्टि उदां जानायजों लोगोसे लेकटिक एसिड सोमजियो।
- मानसिनि बेलायाव अक्सिजेन आरो कार्बन डाइ अक्साइडआ माबोरै दैथाय जायो?
फिनः
(a) अक्सिजेननि रोगानाय : बारजिबख्रिनिफ्राय थैनि गोजा थै सेरेफआव थानाय हिमग्लबिन मुंनि जारोम गाब गोनां मुवाया सोलेरनि गुबुन गुबुन बिदाम जिबख्रिसिम रोगाना लाङो। अक्सिजेन गेसआ गोसारनाय विखान्थिनि जोहै बिदाम जिबख्रिफोराव हाबलाङो आरो बेवहाय जिबख्रिआरि हांलानाया जागायजेनो।
(b) कार्बन डाइअक्साइड रोगानाय : कार्बन डाइ अक्साइडआ दैआव गोबाङैनो गलियो। बेखायनो थै आव थानाय प्लाजमाजों गलिनाय महराव बिदाम जिबख्रिफोरनिफ्राय ओंखारबोयो। उनाव संफ्ल’सिम स’हैब्ला बाराव ओंखारलाङो।
- मानसिनि बेलायाव गेसफोरखौ सोलायसोल‘खालामनो थाखाय जायगा बांहोनो माबोरै मानसिनि सम्पल‘आ बुमिन (Design) दाजादों?
फिन : संफ्ल’आव हांनालाया मोननै दालाइ हां नालायाव रानजायो। दालाइ हां नालानि मोनफ्रोम खर’आ बेलुन बादि दाथाइ आलभिअलि जों नांजाबनाय। आलभिअलिआ बार हाबलाय ओंखारलाय हाबलाय जानो हाजासे थोजासे जायगा दं। आलभिअलिआ माखासे थै नालासाजों जे बादि दाजानाय।
सोंनाय – फरा बिजाबनि, पेज: 110
- मानसिनि रोगाथाइ बिखान्थिनि दाफुग्राया मा मा? बेफोर दाफुंग्रानि हाबाफोरा मा मा?
फिन: मानसिनि रोगाथाइ बिखान्थिनि दाफुंग्राफोरा मैखुन, थै आरो थै नालाफोर।
मैखुन : मैखुना मोनसे मोदोम गेहेनारि अंग। बेयो सोलेरनि गासै अक्सिजेन गोयै थैखौ आजावना समफ्लसिम पाम्प खालामना हगारहरो। समफ्लआव थैआ गोथार जाना अक्सिजेन सोबना लायो आरो बे अक्सिजेन गोनां थैआ मैखुनसिम थाङो उनाव मैखुननि पाम्प जानाय एबा थनथ्र’नायनि थाखाय अक्सिजेन गोनां थैआ सोलेरनि गुबुन गुबुन जिबख्रिआव थाङो।
थै : थैआ रोखोमसे दाजाबग्रा बिदाम। थैनि गुबुन गुबुन थाफादेरफोरा गुबुन गुबुन खामानि मावो। थैनि गोजा थै सेरेफ, गुफुर थै सेरेफ आरो प्लेटिलेटसफोरा आदार, खनि संख्रि, नाङै मुवाफोर CO2, O2 रोगानायनि अनगायैबो सोलेराव हाबनाय जिउसा बुथारनाय आरो थै गनायखौ बन्द खालामनाय बायदि गोबां खामानि मावो।
थै नाला : थै नालाफोरा माखासे रोदा दालाय आरो खानाय रोदा जे बादि जाना सोलेरनि जिबख्रियाव हाबना थायो जाहाते गासै जिबखिसिम थैआ गोसारनो हायो।
- आहार सोबग्रा जिउआरि आरो दाउफोरनि अक्सिजेन गोनां आरो अक्सिजेन गैयि थैखौ आलादा खालामनो गोनां जायो मानो?
फिनः अक्सिजेन गोनां आरो अक्सिजेन गोयै थैखौ आलादा खालामनाया सोलेराव थोजासे अक्सिजेन मोननायाव मोजां हेफाजाब खालामो। आहार सोबग्रा जिउआरि आरो दावफोरनो अराय सम अक्सिजेननि गोनां जायो।
- गोजौयै दाफुंजानाय लाइफांफोरनि रोगाथाइ बिखान्थिनि दाफुंग्राया मा मा?
फिन : गोजौयै दाफुंजानाय लाइफांफोरनि रोगाथाइ बिखान्थिनि दाफुंग्राया जाइलेम आरो फ्ल’येम।
- लाइफाडाव दै आरो खनियारि मुवाफोरा माबोरै रोगाजायो?
फिन : दै आरो गलिनाय खनि संख्रिफोरा जाइलेम बिदामनि जोहै दैदेनजायो। जाइलेम बिदामाव लाइफांनि गासैबो बाहागोआव स’हैनाय बादि आन्थोर जयि दै दैदेनग्रा नाला दानो थाखाय रोदा, बिथ’ आरो बिलाइनि दैदेनग्रा नाला आरो हां नालाफोरा इसिंआरि फोनांदेरनाय। रोदाफोराव हाजों नांजाबनाय जिबख्रिफोरा सांग्राङै आयन आजावो । बेयो रोदा आरो हानि गेजेराव बेफोर आयननि थुब्रायनायनि मोनसे फाराग सोमजिहोयो। बेनिखायनो बे फारागथिखौ गैया खालामनो थाखाय हानिफ्राय रोदासिम दै थाङो। बेयो रोदा जाइलेमाव दैनि दोम खारथाय थानायखौ फोरमायो जाय दैनि मोनसे थोलारि सोमजि होनानै दोमयै गोजौ मोखां फारसे नारखो हरो।
- लाइफाडाव आदारा माबोरै रोगाजायो?
फिन : लाइफांआ सोरां बिजिरख’आव सोमजिनाय आदारफोरखौ फ्लयेमनि जोहै लाइफांनि गुबुन गुबुन आंगोफोराव दैदेनो। फ्लयेमआ सोरां बिजिरख’दानायाव सोमजिनाय मुवाफोरनि अनगायैबो एमिन’एसिड आरो गुबुन मुवाफोरखौबो रोगायो। बेफोर मुवाफोरा जुनियायै रोदा, फिथाइ आरो बेगर आरो बारायग्रा अंगफोरसिम दैथाय हरजायो। गोजौ फारसे आरो गाहाय फारसे थानाय नांजाब लोगो जिबखिनि हेफाजाबाव सानद्रि नालाफोराव आदार आरो गुबुन गुबुन मुवाफोरनि जायगा। सोलायनाया जायो। फ्लयेमनि जायगा सोलायहोनाया शक्टि बाहायनानै मावफुंजायो। एटिपिनिफ्राय शक्टि बाहायना फ्लवेम बिदामनि सुक्रज मुवाफोरा जानगार होजायो। बेयो बिदामनि सेरमायारि नारथाइखौ बांहोनानै बेसिम दैखौ थांहोयो। बे नारथाइया फ्लयेमाव थानाय मुवाफोरखौ खम नारथाइ गोनां बिदामसिम थांहोयो। लाइफांनि गोनांथि बादियै फ्लयेमआ मुवाफोरखौ थांनो होयो।
सोंनाय – फरा बिजाबनि, पेज: 112
- नेफ्रननि दाथाइ आरो खामानिखौ फोरमाय।
फिन :
नेफ्रननि दाथाइ : नेफ्रननि फारसे खर’आ बुथुमग्रा नालासाजों नांजाबनाय मोनसे गोलाव नालाजों दाजानाय आरो गुबुन फारसे खर’आ काप महरनि दाथायारि। बेकाप महरनि दाथाइखौ ब’मेननि केपसुल बुङो । बे केपसुलाव थै नालासानि थुब्रा थायो जायखौ ग्ल’मेरुलास बुङो । थैआ ग्ल’मेरुलासनि गेजेरजों हाबो।
नेफ्रननि खामानि : थैआ ब’मेननि केपसुलआव ग्ल’मेरुलासनि जोहै फसरजायो। फसरजानाय मुवाफोरा गोलाव नालानि गेजेरजों थाङो। फसरजानाय माखासे मुवाफोर जेरै – ग्लुकज, एमिन’एसिड, संख्रि, दै बायदिआ गोलाव नालानि सोरगिदिं थानाय थै खानाय रोदाफोरजों सोबखां फिनजायो। सोबखांनाय उनाव थालांनाय नाङै मुवा जेरै इउरिया, इउरिक एसिड बांद्राय संख्रि, दैफोरा बुथुमग्रा नालासानि गेजेरजों थांना हासुदै बिथोबआव जमा जाहैयो।
- दिहुनज़ा मुवाफोरखौ एंगारहरनो लाइफाडा सिगारनायाव बाहायनाय आदबफोरा मा मा?
फिन : लाइफांआ दिहुनजा मुवाफोरखौ एंगारहरनो बाहायनाय आदबफोरः
(i) दिहुनजा मुवाफोरखौ जिबख्रिनि लांदां जायगायाव दोनथुमनाय।
(ii) बिलाइया सिरिनायाव नाङै मुवाफोरा थांफानाय बादि बिलाइयाव दोनथुमनाय।
(iii) रेजिन, गाम बाइदिफोरखौ गोथै जाइलेम एबा बिगुराव दोनथुमनाय।
(iv) लाइफांफोरा नाङि बेसादखौ सोरगिदिं हायावबो सिगारो।
- हासुदै सोमजिनाय बिबांखौ माबोरै सामलायनाय जायो?
फिन : हासुदै सोमजिनाय बिबांआ दै सोबखांफिननायनि सायाव सोनारो। सोलेराव बाद्राय दै थायोब्ला दैलाव हासुदै सिगारो आरो दैनि बिबाङा खम जायोब्ला गोसाथि सिगारो। सोलेराव बांद्राय नाङै मुवा थायोब्लाबो बेफोरखौ सिगारनो बांसिन दै नांगौ जायो। बेखायनो हासुदै सोमजिनाय बिबाङा बाङा।
सोंथि बिदां, फरा बिजाबनि पेज 113
- मानसिनि गिलाया मोनसे बिखान्थिनि बाहागो –
(a) सुफुंसारनाय (b) हां लानाय (c) खिगारनाय (d) दैखफ’ एंगारनाय
फिन : (c) खिगारनाय ।
- लाइफांफोरनि जाइलेमनि बिबाना –
(a) दै रोगानाय (b) आदार रोगानाय (c) एमिन‘एसिद रोगानाय (d) अक्सिजेन रोगानाय
फिन : (a) दै रोगानाय।
- गावनो सुफुसारनायाव नांगौ जायो –
(a) कार्बन डाइअक्साइड आरो दै (b) क्लर’फिल (c) साननि सोरां (d) गोजौनि गासैबो।
फिन : (d) गोजौनि गासैबो।
- कार्बन डाइअक्साइड, दै आरो शक्ति सोमजिहोनो पाइरुभेट बायफ्लेहोनाया जायो –
(a) जिबख्रिनरन्दैयाव (b) माइट‘कण्ड्रियायाव (c) क्लर‘प्लाष्टआव (d) जिबखिमिरुआव
फिन : (b) माइट’कण्ड्रियायाव।
- जोंनि सोलेराव मेजेमा माबोरै दोगोन जायो? बे बिखान्थिया बबेयाव जायो?
फिन : सोलेराव मेजेमनि दोगोना बिबुसायाव जायो। बिबुसायाव सफैनाय मेजेमफोरा लादरा महरनि जायनि थाखाय एनजाइमा बेसोरनि सायाव जाथाइ खालामनो गोब्राब जायो। बिख्लो संख्रिआ एनजाइमनि जाथाइनि उदायथिखौ बांहोनो लादराफोरखौ फिसा फिसा महराव बायसाहोयो।
बिख्लो रोसिआव थानाय लाइपेज मुंनि एनजाइमा बे फिसा फिसा मेजेमखौ दोगोन खालामना मेजेमारि एसिड आरो ग्लिसारलाव सोलाय होयो।
- आदार दोगोन जानायाव खुदैनि बिफावआ मा?
फिन : आदार दोगोन जानायाव खुदैनि बिफाव :
(i) खुदै आव थानाय खुदैयारि एमाइलेजआ जेथोगोनां गुन्द्रामानि फुरजा मुवाखौ सिफायनानै सिनि सोमजिहोयो।
(ii) खुदैआ आदारखौ फिसिनानै फिस्ला आरो गोरलैयै दोगोन जानो हानायबादि गुन्दै खालामो।
- गाव सुफुंसारनायनि थाखायं गोनां थामिनफोरा मा मा? आरो बेनि दिहुनजा बेसादफोरा मा मा ?
फिन : गाव सुफुंसारनायनि गोनां थामिनफोरा जाबाय :
(i) जिबिनि जिबख्रिआव क्लर’फिल थानाय।
(ii) गोथां बाहागो एबा जिबख्रिफोराव दै रोगानो हानाय राहा गोनां।
(iii) सोरां बिजिरख’दानो हानाय बादि सानं शक्टि मोननो हानाय।
(iv) कार्बहाइड्रेड बाइदि आदार सोमजिहोनो थोजासे कार्बनडाइ अक्साइड मोननाय।
- बारजिबि आरो बारनाङिजिबि हां लानायनि गेजेराव मा मा फाराग दं? बारनाङिजिबि हां लाग्रा माखासे जिबफोरनि मुं लिर।
फिन : फाराग
(i) बारजिबि हांलानायाव उदां अक्सिजेन नांगौ जायो नाथाय बारनाङि जिबिआव उदां अक्सिजेननि गोनां जाया।
(ii) बारजिबि हांलानायाव CO2, दै आरो गोबां शक्टि सोमजिहोना ग्लुकजनि फुरा अक्सिजाबनाय जायो नाथाइ बारनाङि जिबिआव ग्लुकजआ खावस्लिङै अक्सिजाबना इसे बिबांनि शक्टि होना CO2 गेस आरो एलकहल सोमजियो। बारनाङि जिबि हां लाग्रा जिबफोरा जाबाय इष्ट, बेक्टेरिया, एमिबा, एसकारिस बाइदि बाइदि।
- बारम‘नाय गेसनि सोलायसोल‘खौ बांहोनो माबादि महर लायो?
फिन : बारम’ना (alveoli) फोरा गोबा इनजुर गोनां आरो थै नालासाफोरनि गोबां जेखनथाइ थायो। बारम’नाया बेलुनबादि महरनि। बेवहाय गेसनि सोलाय सोल’ खालामनो हानाय थाखाय थोजासे सा बिखं थायो।
- जोंनि सोलेराव हिम‘ग्लबिननि आंखाल जायोब्ला मा जानो हागौ?
फिन : थैआव हिम’ग्लबिननि आंखाल जायोब्ला O2 दैदेननायनि हाथिया खमिलाङो । बेखायनो अक्सिजेननि आंखाल जानाय बेरामफोर जैरै- हांलानो हायै, आयरननि आंखाल, एनिमिया बाइदि जायो।
- मानसिनि थै-खारसारदिंनायखौ बेखेव। बेयो मानो गोनां?
फिन :
थै खारसारदिंनाय : मानसिनि बिथिंआव मोनफ्रोम गिदिंखननि समाव मैखुननि गेजेरजों थैआ खेबनै थाङो। बेखौनो थै खारसारदिंनाय बुङो। थै खारसारदिंनायाव दं –
(i) सिस्टेमिक गिदिंखन (systemic circulation)
(ii) क्लम’धमनि गिदिंखन (Pulmonary circulation)
(i) सिस्टेमिक गिदिंखन: अक्सिजेन गोनां थैआ आगसि अखंनिफ्राय आगसि इसिंसिम थानाय उनाव सोलेरनि गुबुन गुबुन आंगोफोराव साखो जायो। अक्सिजेन गोयै थैआ सोलेरनि गुबुन गुबुन बाहागोनिफ्राय फैना गोजौ गेदेर रोदानि जोहै आगदा अखंआव हाबो। आगदा अखंनिफ्राय आगदा इसिंआव हाबनाय उनाव मैखुननि साखोनाय जाहोनाव बे थैआ समफ्लसिम मोनहैयो।
(ii) क्लम‘धमनि गिदिंखन: आगदा इसिंनिफ्राय अक्सिजेन गैयै थैआ क्लम धमनिनि जोहै समफ्लआव थांना अक्सिजेन अरजाबो। बे थैआ मैखुननि आगसि अखंआव फैयो उनाव आगसि इसिंआव फैयो। आगसि इसिंआ बे थैखौ गेदेर धमनिसिम सिस्टेमिक गिदिखननि थाखाय साखोहरो।
नै गिदिंखननि गोनांथि : मानसिनि मैखुन आगदा आगसि बाहागो खालामनाय अक्सिजेन गोनां आरो अक्सिजेन गोयै थैखौ गलाइ मोनदेर जानायनिफ्राय रैखा खालामो। बे बादि जानाया सोलेरनो थोजासे अक्सिजेन जागायनो हायो आरा सोलेरनि बिदुंखौ थियै सामलायनो हायो।
- जाइलेम आरो फ्लयेमाव मुवाफोरनि रोगाथाइनि गेजेराव मा मा फाराग दं?
फिन :
जाइलेम
| फ्लयेम |
1. जाइलेमा दै आरो खनि संख्रिखौ रोदाजों सोबना लाइफांनि गुबुन गुबुन बाहागोसिम लाङो। | 1. फ्लयेमआ बिलाइजों बानायनाय आदारखौ रोगाना लाइफांनि गुबुन बाहागोसिम लाङो। |
2. जाइलेमाव दैदेननाया नाला आरो नालासा फोरजों जायो। | 2. फ्लयेमाव दैदेननाया नांजाब लोगो जिबख्रिनि हेफाजाबाव सानद्रि नालानि जोहै जायो। |
3. जाइलेमनि दैदेननाय एबा रोगानायखौ गोरलै महरारि बोलो होनना बुंजायो। | 3. फ्लयेमनि रोगानाया शक्टि बाहायना मावफुंजायो। |
- समफ्ल‘नि बारम‘ना आरो गिलानि नेफ्रनफोरनि दाथाइ आरो खामानिनि सोमोन्दो लाखिनानै बेसोरनि खामानिखौ रुजु।
फिन :
बारम’ना
| नेफ्रन |
बारम’नाया गोबा इनजुरजों दाजानाय मोनसे बेलुन महरनि। बारम’नाया गोबां इनजुर गोनां थै नालासानि जेखन जायजों गेस सोलाय सोल’ जायो। बारम’नाया CO2 आरो O2 गोसारनो थाखाय महरा बालांनो हायो। बारम’नाया समफ्लआवल गेस सोलायसोल’ खालामो। | नेफ्रनआ गोबा इनजुरजों द्राजानाय माखासे नालासा थुब्रा गोनां मोनसे काप महरनि। बमेननि केपसुलआ जेराव माखासे थै नालासा थुब्रा थायो जायखौ ग्लेमरुलास बुङो, बियो फसरनाय खामानि मावो। फसरजानाय मुवाया गिलायारि नालासाजों थांना फिन सोबखांजायो। माखासे नाङै, मुवाफोरा लाव लाव अबस्थायाव बे नालासाजोंनो सिगारजायो। |